B1 · Culture · Language · Traditions

“Πρωταπριλιά»

Ο Απρίλιος παίρνει το όνομά του από το λατινικό ρήμα aperire που σημαίνει ανοίγω, επειδή το μήνα αυτόν ανθίζουν (ανοίγουν) τα λουλούδια. Πολλές ήταν οι γιορτές των αρχαίων Ρωμαίων κατά τον μήνα Απρίλιο: Η 1η Απριλίου ήταν αφιερωμένη στην Αφροδίτη και τον Απόλλωνα, από 4 έως 10 Απριλίου γιόρταζαν την Κυβέλη, ενώ στις 22 Απριλίου γιορτάζονταν τα Vinalia priora, οι πρώτες γιορτές κρασιού του έτους. Στα τέλη του μήνα ξεκινούσαν επίσης και τα Floralia, τα Ρωμαϊκά Ανθεστήρια, προς τιμήν της θεάς της βλάστησης και της άνοιξης, της Flora.

Ο λαός μας τον ονομάζει και “Αϊγιωργίτη” λόγω της απριλιάτικης γιορτής του Αγίου Γεωργίου. Για τον Απρίλη έχουμε επίσης πολλές παροιμίες, οι περισσότερες έχουν να κάνουν με τη γεωργία:

Αν κάνει ο Μάρτης δυο νερά κι ο Απρίλης άλλο ένα, χαρά σ’ εκείνο το ζευγά που ‘χει πολλά σπαρμένα.

Του Απρίλη η βροχή, κάθε στάλα και φλουρί.

Ο Απρίλης φέρνει τη δροσιά, φέρνει και τα λουλούδια.

Ο Απρίλης με τα λούλουδα κι ο Μάης με τα ρόδα.

Την 1η Απριλίου έχουμε το έθιμο της Πρωταπριλιάς με τα αθώα ψέματά της. Στην Ελλάδα το έθιμο αυτό έφτασε, μάλλον, την εποχή των Σταυροφοριών κι έχει τις ρίζες του στους αρχαίους Κέλτες. Επειδή τον Απρίλιο ο καιρός καλοσύνευε, συνήθιζαν την Πρωταπριλιά να πηγαίνουν για ψάρεμα. Τις περισσότερες φορές γύριζαν φυσικά με άδεια χέρια, κι έτσι κατέφευγαν σε ψεύτικες ιστορίες για μεγάλα ψάρια (poisson d’avril).

Ακούστε ένα πολυαγαπημένο τραγούδι σε στίχους και μουσική του Μίκη Θεοδωράκη για τον ξανθό Απρίλη.

Απρίλη μου, Απρίλη μου ξανθέ

και Μάη μυρωδάτε, καρδιά μου πώς αντέ

Καρδιά μου πώς, καρδιά μου πώς αντέχεις

μέσα στην τόση αγάπη και στις τόσες ομορφιές.

Γιομίζ’ η γειτονιά τραγούδια και φιλιά

Την κοπελιά μου τη λένε Λενιώ

Την κοπελιά μου τη λένε Λενιώ

Την κοπελιά μου τη λένε Λενιώ, μα το `χω μυστικό.

Αστέρι μου, αστέρι μου χλωμό

του φεγγαριού αχτίδα στο γαϊτανόφρυδο

Στο γαϊτανο , στο γαϊτανοφρυδό σου

κρεμάστηκε η καρδιά μου σαν το πουλάκι στο ξόβεργο.

 

Βασισμένο στο: Σιμόπουλος, Διονύσης Π. Οι Μήνες Μάρτιος και Απρίλιος, Γεωτρόπιο Ελευθεροτυπίας, Τεύχος 463 (28 Φεβρουαρίου 2009)
Εικόνα: ChrisyJewell via Foter.com / CC BY-NC-SA
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s