B2 · C1 · Culture · History

«Ο Ακάθιστος Ύμνος»

Κάθε Παρασκευή βράδυ τις πρώτες 5 εβδομάδες της Μεγάλης Σαρακοστής ψάλλεται στις εκκλησίες της Ελλάδας ο Ακάθιστος Ύμνος. Οι λειτουργίες αυτές ονομάζονται «Χαιρετισμοί» και είναι αφιερωμένες στην Υπεραγία Θεοτόκο, στην Παναγία, με επαναλαμβανόμενο στίχο το «χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε».

Ο Ακάθιστος Ύμνος είναι ένα ολοκληρωμένο κοντάκιο, που αποτελείται από 24 τμήματα (οίκους). Καθένα από αυτά αρχίζει με ένα από τα 24 γράμματα της αλφαβήτου. Ο Ακάθιστος Ύμνος κατέχει ξεχωριστή θέση στις καρδιές των Ελλήνων και έχει συνδεθεί με σημαντικά γεγονότα της ιστορίας μας.

Το 626 μ.Χ. η Κωνσταντινούπολη βρισκόταν σε πολύ δύσκολη θέση. Ο αυτοκράτορας Ηράκλειος, με το μεγαλύτερο μέρος του βυζαντινού στρατού, είχε εκστρατεύσει εναντίον των Περσών και πολεμούσε στην Τραπεζούντα. Τότε οι Πέρσες συμμάχησαν με τους Αβάρους και με πολυάριθμο στρατό πολιόρκησαν την πρωτεύουσα του Βυζαντίου από στεριά και θάλασσα. Με εντολή του Αυτοκράτορα ο πρωθυπουργός Βώνος και ο πατριάρχης Σέργιος οργάνωσαν την άμυνα της πόλης. Οι Βυζαντινοί υπερασπίζονταν την Πόλη τους με γενναιότητα και προσεύχονταν στον Θεό και τη Θεοτόκο Μαρία για τη σωτηρία της Πόλης. Ο Πατριάρχης με την εικόνα της Παναγίας περιφερόταν στα τείχη και εμψύχωνε τους πιστούς υπερασπιστές. Η τελική επίθεση όμως είχε ξεσπάσει και οι αμυνόμενοι φαινόταν ότι δε θα άντεχαν για πολύ ακόμη. Τότε ξέσπασε μια δυνατή θύελλα και βύθισε τα εχθρικά καράβια, με αποτέλεσμα οι εχθροί να εγκαταλείψουν την πολιορκία και η Κωνσταντινούπολη να σωθεί.

Οι υπερασπιστές της Πόλης απέδωσαν τη σωτηρία τους στην πολιούχο τους Θεοτόκο. Το βράδυ της επόμενης μέρας, όλοι οι κάτοικοι συγκεντρώθηκαν στον ιερό ναό της Παναγίας των Βλαχερνών, για να εκφράσουν την ευγνωμοσύνη τους. Εκεί όλοι μαζί έψαλλαν όρθιοι τον Ύμνο στην Παναγία, που έμεινε στην ιστορία με το όνομα «Ακάθιστος Ύμνος».

Ο Ακάθιστος Ύμνος απεικονίστηκε πανέμορφα στη βυζαντινή αγιογραφία και αγαπήθηκε ιδιαίτερα από τη λαϊκή μας παράδοση αλλά και τη λογοτεχνία μας. Μπορείτε να δείτε την ιστορία που σας περιέγραψα και να ακούσετε τον Ύμνο εδώ.

«Τῇ ὑπερμάχῳ στρατηγῷ τὰ νικητήρια,

ὡς λυτρωθεῖσα τῶν δεινῶν εὐχαριστήρια,

ἀναγράφω σοι ἡ Πόλις σου Θεοτόκε.

Ἀλλ’ ὡς ἔχουσα τὸ κράτος ἀπροσμάχητον,

ἐκ παντοίων με κινδύνων ἐλευθέρωσον,

ἵνα κράζω σοι· Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε».

Εικόνα: «Ο Ακάθιστος Ύμνος», ρωσική εικόνα, 14ος αι.
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s